رد کردن لینک ها

آشنایی مختصر با روش ها و کوره های پخت

تحقیقات و تصاویر کامل توسط گروه مهندسی آجر کاویار جمع آوری شده است که میتوانید به طور کامل در اینجا مطالعه نمایید.

در ادامه توضیحات مختصری در اختیارتان قرار داده شده است.

 

مراحل پخت آجر

  1. تهیه خاک رس: خاک رسی که برای آجر انتخاب می‌کنند لازم نیست که رس خالص بوده فقط کافی است که ناخالصی نظیر چوب،ذغال، ریشه گیاهی نداشته باشد. زیرا این مواد هنگام پختن آجر در داخل کوره سوخته و جای آن خالی می‌ماند و مقاومت آجر را کم می‌کند.
  2. عمل آوردن خاک: منظور از عمل آوردن خاک آنست که خاکی یکدست و عاری از کلوخه و مواد خارجی مخصوصاً مواد آلی داشته باشیم. برای اینکار خاک را هوا می‌دهند، آن را آسیاب  می‌کنند و اگر بخواهند آجر مرغوب تهیه کنند آن را می‌شویند. پس از خشک شدن از الک‌های مخصوص می‌گذرانند و دانه‌های درشت آن را جدا می‌نمایند. بعد از تهیه مصالح اگر بخواهند از آن بلافاصله استفاده نمایند آن را به سالن‌های ساخت گل می‌برند و در غیر این صورت آن را در سیلوهای مخصوص انبار می‌نمایند.
  3. ساختن گل: در حدود ۲۰ گرم از وزن خاک به آن آب اضافه می‌نمایند. آب مورد نیاز باید فاقد مواد خارجی بوده و همچنین نباید آبی باشد که در مراحل مختلف تهیه آجر با خاک رس ترکیب شیمیایی بدهد. بعد از اضافه کردن آب به خاک آن را خوب مخلوط می‌کنند تا تمام ذرات آن در مجاورت آب قرار گیرد و تر بشود. سپس آن را مدتی به حال خود رها می‌کنند تا رفته رفته اب به تمام ذرات خاک نفوذ کرده و آن را تر نماید و گل به شکل خمیر یکنواختی در آید. آنگاه آن را با لگد زدن ورز می‌دهند و به یکنواخت شدن گل و بازشدن کلوخه‌هایی که هنوز در مجاورت آب قرار نگرفته‌اند کمک می‌کنند. مقدار آب موجود در گل باید به حداقل ممکن برسد و فقط شکل‌دادن گل را ممکن سازد. زیرا هرقدر آب گل زیادتر باشد خشک شدن خشت مشکل‌تر و پر هزینه تر می‌شود و بعد از آن که آب درون آن متصاعد گردید فضای خالی آن در خشت باقی می‌ماند و موجب پوکی آجر می‌گردد.
  4. قالب‌گیری یا خشت زنی: در کارخانه‌های قدیمی خشت زنی با دست انجام می‌گردید. به این صورت قالب چوبی به شکل آجری که می‌خواستند تهیه نمایند می‌ساختند. سپس آن را با دست از گلی که قبلاً تهیه شده و آماده بود پر می‌کردند. با فشار انگشتان کلیه فضای خالی که ممکن بود وجود داشته باشد پر می‌نمودند. سپس سطح خارجی را با دست صاف و صیقلی می‌کردند. بعد قالب را که ته نداشت و فقط یک چهار چوب بود را بلند می‌کردند در نتیجه خشت‌های قالب‌گیری شده در محل خود باقی می‌ماندند.
  5. خشک کردن خشت: پس از چند ساعت که از زدن خشت می‌گذشت و تقریباً خشت می‌توانست قالب هندسی خود را حفظ کند آن را از محل خود بلند کرده و از سمت سطح باریک‌تر پهلوی یکدیگر می‌چیدند؛ و بدین ترتیب سطوح بیشتری از خشت را در معرض جریان باد قرار می‌دادند و به خشک شدن سریع تر خشت کمک می‌کردند. البته در این روش به علت غیر فنی بودن اولاً در سطح خشت ناهمواری‌های شدیدی ایجاد می‌شد و در ثانی به علت آن که سطح روی آن در اثر کوران هوا زودتر خشک می‌شد ولی مغز آن هنوز رطوبت داشت و برای آن که رطوبت مغز به خارج هدایت   شود ناچار در سطح آن ترک‌هایی ایجاد می‌شد .

 

                     

انواع کوره‌های آجر پزی

کورهٔ چاهی

این کوره‌ها در زمین حفر شده و خشت‌ها به صورت هِره و با رعایت فضای خالی روی هم چیده می‌شوند و پس ازاینکه اندود کاهگل را بر سر کوره  می‌کشیدند؛ از ناحیهٔ زیر کوره، سوخت به کوره داده می‌شود و به مدت حدود یک ماه پخت میخورند و تبدیل به آجر با استقامت بالا میشوند در برخی از این کوره ها چیزی در حدود چند میلیون قالب خشت آجر قرار داده میشود. این کوره‌ها امروزه منسوخ شده‌اند.

 

 

 

کوره‌های سنتی ایران

در این کوره‌ها خشت‌ها بر روی آتش خانه، به صورت مخروط ناقص چیده می‌شود و سطح خارجی آن را با گل اندود می‌کنند. در این روش آتش و آجر ثابت هستند و حرارت در قسمت‌های مختلف کوره متغیراست؛ بنابراین کیفیت آجرها متفاوت می‌شود. آجر کف کوره را جوش و آجر راس مخروط را نیم پخته (خام پخته) می‌نامند. نوع سوخت و زمان حرارت دادن در میزان مقاومت آجر اثر دارد. آجرهای زیرین برای اسکلت‌سازی مصرف می‌شود به رنگ سبز هستند. بعد از آجر سبز آجر بهی قرار دارد، که برای دیوار غیر باربر استفاده می‌شود. در انتها آجر نیم پخته‌است، که برای پخت مجدد به کوره برگردانده می‌شود.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

انواع آجر به ترتیب قرار گرفتن نسبت به آتش در کوره

  1. آجر جوش
  2. سبز
  3. بهی
  4. سفید
  5. ابلق
  6. قرمز
  7. خام پخته

آجر ابلق بیشترین استفاده را دارد.

کورهٔ هوفمان

از نوع کوره‌هایی است که در آن حرارت متغیر بوده و آجرها ثابت هستند. هر کوره هوفمان دارای تعدادی حجره یا اتاق بهم پیوسته‌است که دور تا دور کوره قرار گرفته‌اند و به آن‌ها هب «قمیر» گفته می‌شود. محصول این کوره از لحاظ کیفیت و هزینه تولید، مناسب می‌باشد.

 

             

 

 

 

    

 

کورهٔ تونلی

از نوع کوره‌های است با آتش ثابت، که خشت‌ها توسط واگن‌های متحرک، به داخل کوره رانده می‌شوند. محصول این کوره، آجرهای ممتازی هستند که بیشتر برای کارهای تزیینی و نمای ساختمان بکار می‌روند.

 

 

ویژگی های آجر خوب

1- وزن مخصوص آجر:وزن مخصوص آجر های مختلف بر حسب نوع ساخت و روش ساخت و نوع مصالحی که درآن بکار رفته متفاوت می باشد.ولی به طور متوسط وزن مخصوص آجر خوب و مرغوب در حدود 1800کیلو گرم بر متر مکعب میباشد.

2- خاصیت جذب آب آجر:علت آن که ملات میتواند 2قطعه از مصالح ساختمانی را به خود بچسباند و یا به هم بچسباند (مانند 2قطعه آجر)آن است که در قطعات مصالح ساختمانی خاصیت مکندگی وجود دارد و به محض قرار گرفتن در مجاورت آب آن را مکیده و در نتیجه مقداری سیمان و یا هر چسب دیگری که در مواد وجود دارد به عمق این مصالح نفوذ کرده و موجب چسبیدن قطعات به همدیگر میشود. حال اگر قطعاتی مانند آجر ها دارای خاصیت مکندگی کمتر از حد معمول باشد در نتیجه مواد چسبی مواد را نمی‌تواند کامل جذب کند در نتیجه این قطعات به هم نمی‌چسبند.

اگر خاصیت مکندگی مصالح ساختمانی از مقدار معینی زیاد تر باشد نیز خوب نیست زیرا؛بلا فاصله کلیه آب ملات را مکیده و مجال ایجاد فعل و انفعالات شیمیایی در مواد را از آن صلب کرده و باعث خراب شدن مواد میشود آجری خوب است که درصد جذب آن در حدود 15%باشد.مصرف آجر با مکندگی کم در نما سازی و به طور کلی در مکان هایی که در معرض نیروهای کششی قرار دارد مناسب نیست.

3- مرغوبیت آجر: آجر مرغوب آجری است که بتواند بار های وارده از ساختمان را به خوبی تحمل کند و خرد نشود که البته موسسه ی استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران که موجب استاندارد شماره 7روش های برای آزمون آجر مرغوب پیشنهاد شده است ولی معمولاً در کارگاه های ساختمانی وسایل آرایش وجود ندارد.ذیل روش های ساده ای پیشنهاد میشود که با انجام آن میتوان تا حدی به مرغوبیت آجر پی برد.

صدای زنگ برخواستن از برخود دادن دو آجر نشانه کیفیت بالای آجر اعم از جذب آب و مقاومت و توپر بودن میباشد همچنین آجری دارای کیفیت خوب میباشد که در آتش سوزی مقاومت کند و خمیری و آب نشود رنگ آجر سفال خوب باید یکنواخت باشد و همچنین باید یکنواخت و سطح آن بدون حفره باشد سختی آجر  باید به اندازه ای باشد که با ناخن خط نیفتد.

تمامی تصاویر و مطالب توسط گروه مهندسی آجر کاویار تهیه و تنظیم گردیده است و انتشار با ذکر منبع بلامانع میباشد.

به گفتگو بپیوندید

بازگشت به بالای صفحه